Paardentypen & gedrag: #1 Instinct vs Ratio

Heb jij je weleens afgevraagd hoe het nou komt dat je paard binnen de omheining van zijn eigen wei zich voorbeeldig gedraagt, en de kalmte zelf is, en buiten schrikt van ieder blaadje dat op de grond valt?

Leef je in je paard in en verbeter zo de relatie met je paard drastisch.

De natuurlijke neiging van het paard

Phoenix adrenalineVan nature is het paard een vluchtdier. Dit houdt in dat het in de natuur voortdurend alert blijft op gevaar, en zodra het enkel vermoed dat zijn veiligheid niet meer verzekerd is, vlucht hij. Pas op een veilige afstand zal hij stoppen en de situatie herbeoordelen. Zijn ‘denkbeeld’ hierbij is: ik kan beter 10 keer voor niks wegrennen van de wind in de bosjes, dan 1 keer te weinig en te worden opgegeten.

Wanneer het wilde paard een vreemd object ziet zal zijn eerste neiging zijn om te vluchten. Was zijn eerste neiging geweest om te gaan kijken uit nieuwsgierigheid, dan was het paardenras hoogstwaarschijnlijk al uitgestorven.

Basisbehoefte 1 als trigger

Natuurlijk zou het verschrikkelijk energie rovend zijn als hij ook werkelijk 100% van de tijd dacht dat hij in gevaar was. Daarom is het paard gemaakt met de fysieke mogelijkheid om over het algemeen kalm te zijn, en zijn rationele of creatieve kant van de hersenen te gebruiken en, zodra nodig, razendsnel over te schakelen naar zijn instinctieve of reactieve kant. Deze worden ook wel aangeduid als de linker of rechter hersenhelften.

Dit zorgt ervoor dat hij in het dagelijks leven, wanneer er geen gevaar dreigt, geen energie hoeft te verbruiken aan adrenaline en het aanspannen van de spieren die nodig zijn om te vluchten, maar zijn energie kan gebruiken voor het vinden van voedsel, comfort en dominantiespelletjes met kuddegenoten.

We moeten echter begrijpen dat, ook al lijkt ons paard in zijn eigen dagelijkse omgeving kalm (hij gebruikt zijn rationele hersenhelft), zodra hij echt onraad ruikt (of ziet/voelt/hoort!), hij razendsnel over zal schakelen naar het gebruik van zijn instinctieve hersenhelft om zichzelf in leven te houden. Wanneer ons paard zich dus nog niet veilig voelt bij ons, of in zijn omgeving (bijvoorbeeld op buitenrit), is hij voortdurend zijn instinctieve hersenhelft aan het gebruiken en is hij dus de gehele tijd gespannen.

Het paard in een mensenwereld

Het is natuurlijk prachtig dat de natuur dit heeft verzonnen om ons paardenras in leven te houden zodat wij er nu nog steeds van kunnen genieten. Maar over het algemeen, helpt het ons in het dagelijks leven niet wanneer ons paard zijn instinctieve hersenhelft gebruikt. Hierdoor vergeet hij namelijk dat wij er zijn, en dat wij hem zullen beschermen. Hierdoor rennen paarden in paniek door draden heen, slaan op hol of klimmen door het achterluik van de trailer naar buiten.

Phoenix gapenKortom, voor zowel ons als ons paard is het enorm handig als hij leert om zijn rationele hersenhelft te gebruiken. Hierdoor is hij leergierig, speels, nieuwsgierig en open voor communicatie. Het zou mooi zijn als onze paarden in het dagelijks leven zo’n 99% van de tijd hun rationele hersenhelft zouden gebruiken.

Helaas kunnen de meeste paarden dit niet in hun eentje bereiken. Aangezien wij degenen zijn die hen in een nieuwe omgeving hebben gebracht, is het ook onze verantwoordelijkheid om ze te helpen hiermee om te gaan en die rationele kant te gaan gebruiken, zodat we allemaal beter kunnen genieten van het leven.

Symptomen

Om te weten of we onszelf in een veilige situatie begeven ten opzichte van de staat van ons paard (wanneer hij zijn rationele hersenhelft gebruikt), is het van belang dat we zijn lichaamstaal leren lezen.

Enkele symptomen van een paard dat zijn instinctieve of reactieve kant gebruikt:

  • Staart hoog in de lucht of juist tussen de billen getrokken
  • Stijve of gespannen nekspieren, de nek staat omhoog of juist helemaal omlaag (als een struisvogel die zijn kop in het zand steekt!)
  • Snurkende, snuivende of blazende geluiden vanuit de neus
  • Grote, strakke ogen, of ogen die weinig knipperen
  • Niet stil kunnen staan (korte, strakke passen), of juist niet meer kunnen bewegen (vastgenageld aan de grond)

Enkele symptomen van een paard dat zijn rationele of creatieve kant gebruikt:

  • Ontspannen staart
  • Ontspannen nek als verlengde van de rug (ongeveer horizontaal), ontspannen spieren
  • Briesen, zuchten, gapen, likken, kauwen of smakken van de mond
  • Ontspannen, zachte ogen die regelmatig knipperen
  • Rustige, gelijke passen

De volgende keer dat je met je paard bent, probeer eens te lezen of hij de rationele of instinctieve kant van zijn hersenen gebruikt.

Is er één kant die jouw paard het meeste van de tijd gebruikt of is hij getraind in beide?

Need translation? Click below to read the article in English—>

Horse characters & behavior: #1 Instinct vs Ratio

Have you ever wondered why your horse behaves perfect and seems to be the calmest in the world when he is inside of his pasture, but spooks from every leaf falling to the ground whenever he is on the trail?
Walk a mile in your horse’s shoes, and better your relationship drastically.

The horses natural tendency
The horse is a prey animal by nature. This means that in the wild he is constantly wary of approaching danger and as soon as he suspects that his safety may be jeopardized he will flee. Only at a safe distance he will stop and reassess the situation. His ‘idea’ about this is: ‘I’d rather flee from the wind in the bushes 10 times and be safe, than not flee once and be sorry.’

The wild horse’s first tendency to a new object will be to flee from it. If his first tendency would have been to go and have a look-see out of curiosity, horses would most probably have become extinct a long time ago.

Basic need 1 as trigger
Of course it would cost a lot of energy for him to actually be thinking he was in danger 100% of the time. That is why mother nature made the horse with the physical capability to stay calm in general and use his rational or creative side of the brain, and whenever needed, change to the instinctive or reactive side of the brain in a split second. These ‘sides of the brain’ are also regularly called the left or right sides of the brain.

This makes sure that in daily life, when there is no danger around, he doesn’t need to put a lot of energy into making adrenaline and activating the muscles necessary to flee from danger, but use his energy to find food, & comfort and play dominance games with his herd mates.

We have to understand though that, even though our horse looks calm in his daily environment (using that rational side of the brain), he will surely switch to using his instinctive side to keep himself alive as soon as he sees (or smells, or feels, or hears!) something he perceives as danger. This means that when our horse doesn’t feel safe around us, or in his environment (for example on a trailride), he will mostly use his instinctive side of the brain and will be tense constantly.

The horse in a human world
In a way it’s wonderful that mother nature thought of this way to keep our horses as a breed alive so that we can still enjoy it. But most of the time it doesn’t help us in daily life when our horse is using his instinctive side of the brain. This side of the brain makes him forget that we are there and that we will protect him. This is why horses freak out and run through fence lines, bolt or try to climb out of the back window of a trailer.

Kortom, voor zowel ons als ons paard is het enorm handig als hij leert om zijn rationele hersenhelft te gebruiken. Hierdoor is hij leergierig, speels, nieuwsgierig en open voor communicatie. Het zou mooi zijn als onze paarden in het dagelijks leven zo’n 99% van de tijd hun rationele hersenhelft zouden gebruiken.

Helaas kunnen de meeste paarden dit niet in hun eentje bereiken. Aangezien wij degenen zijn die hen in een nieuwe omgeving hebben gebracht, is het ook onze verantwoordelijkheid om ze te helpen hiermee om te gaan en die rationele kant te gaan gebruiken, zodat we allemaal beter kunnen genieten van het leven. Not very practical…. Is it?

Symptoms

To be sure we are in a safe situation when we look at our horse’s state of mind (when he is using his rational side of the brain) it’s important to be able to read his body language.

A number of symptoms showing that your horse is using the instinctive or reactive part of his brain:

  • Tail high in the air or squeezed between his cheeks
  • Stiff or tense neck muscles, a high neck or the neck lowered completely (like an ostridge sticking his head in the sand!)
  • Snorting, sniffing or puffing sounds coming from the nose
  • Big, tight, rigid eyes or eyes that don’t blink a lot
  • Not being able to stand still (short, rigid steps) or not being able to move at all (nailed to the ground)

A number of symptoms showing that your horse is using the rational or creative side of his brain:

  • A relaxed tail
  • A relaxed neck (about the height of the rest of the body horizontally), relaxed muscles
  • Blowing out, sighing, yawning, licking or chewing of the mouth
  • Relaxed, soft eyes that blink regularly
  • Calm, even steps

Next time you’re with your horse just try and read if he is using his rational or instinctive side of the brain. Is there one side that your horse uses most of the time, or is he trained in using both sides?

Advertisements

2 thoughts on “Paardentypen & gedrag: #1 Instinct vs Ratio

  1. Pingback: Paardentypen & Gedrag: #3 Introverte paarden |

  2. Pingback: 4 begrippen om de ruitersport te veranderen |

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s